MANI

Để thay đổi, mỗi người cần ít tập trung hơn vào cấn đề của người khác và bắt đầu khám phá vai trò và những gì mình có thể làm được trong mỗi tình huống. Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu của một hành trình trị liệu tâm lý, khách hàng thường nhìn nhận nguồn gốc vấn đề của mình nằm ở một đối tượng bên ngoài. Nhiều thân chủ của tôi dành nhiều thời gian để nói về vấn đề của người khác hơn là sẵn lòng thảo luận với tôi về cách họ phản ứng và vai trò của họ trong một tình huống. Ví dụ, nhiều thân chủ của tôi bắt đầu một vài buổi điều trị đầu tiên bằng những suy nghĩ cho rằng vấn đề thực sự nằm ở người khác:

• Chồng không chú ý gì đến tôi.
• Vợ luôn chỉ trích tôi.
• Con tôi nó rất cứng đầu, không bao giờ nghe theo lời mẹ.
• Boss của em thực sự ích kỷ, làm như trâu bò mà cũng không đủ cho ông ấy.
• Mẹ chị suốt ngày cằn nhằn. Chị làm gì thì cũng sai thôi.
• Cả gia đình đối xử với em như một đứa trẻ con.
• Bạn trai liên tục lừa dối tôi.

Mặc dù những vấn đề với người khác thường rất thực và đáng chú ý, những cảm xúc các thân chủ cảm nhận được trong các tình huống này là rất hợp lý, vấn đề duy nhất ở đây là chúng ta có rất ít kiểm soát đối với hành vi của người khác. Bạn thử suy ngẫm xem có đúng không? Nhiều khi chúng ta cứ tưởng rằng mình có thể điều khiển, ảnh hưởng và kiểm soát người khác, nhưng thực tế là rất khó.

Vì vậy, việc đầu tiên tôi thường hay làm là giúp cho thân chủ nhận ra và kiểm chứng điều này và dừng việc tập trung quá nhiều vào quá khứ, những mối quan hệ trong quá khứ, và những vấn đề mà người khác gây ra trong cuộc sống của họ. Thay vào đó, tôi nhận thấy sự thay đổi rõ rệt của thân chủ khi họ bắt đầu làm rõ suy nghĩ, cảm xúc và phản ứng của mình trong những tình huống rắc rối họ đang gặp phải. Sự quay vào phản ánh và suy ngẫm ở bên trong thay vì tập trung vào hoặc cố gắng thay đổi người khác, giúp cho rất nhiều thân chủ của tôi cảm thấy tự tin, tự chủ, giảm triệu chứng lo âu và trầm cảm.

Tôi hay khuyến khích thân chủ của mình chuyển từ việc nhìn nhận nguồn gốc và giải quyết vấn đề ở người khác sang việc quay vào và tập trung vào bên trong để thay đổi. Mục đích cuối cùng của việc này là để các thân chủ hiểu được trách nhiệm của mình trong việc thay đổi. Tôi thấy được điều này khi các thân chủ đến với trị liẹu và bắt đầu chuyển việc nói về những vấn đề bề mặt hàng ngày sang thảo luận về những việc mình đã làm và những vấn đề cốt lõi của việc điều trị. Mỗi sự chuyển giao này đều mang lại cho tôi những niềm vui rất lớn, bởi tôi biết thân chủ của mình đã làm chủ quá trình trị liệu này.

Từ những thời khắc chuyển giao như vậy, các thân chủ dần dần sẽ nhận biết rõ hơn về cách các mô hình tư duy của họ và cách mà họ thường hay đối phó hay phản ứng một cách không hiệu quả mà đôi khi còn gây tổn thương cho bản thân và người khác. Đó là khi quá trình thay đổi bắt đầu. Với sự nhận biết sâu hơn về phản ứng của mình, và cách họ “thêm dầu vào lửa” trong những sự kiện đó, khách hàng ngày càng nhận ra rằng họ không cần phải tiếp tục phản ứng theo những cách không còn hiệu quả nữa. Và từ đây, trị liệu là một quá trình hợp tác giữa tôi và thân chủ. Tôi không chữa lành hay giúp đỡ ai cả, mà thân chủ mới chính là người có thể giúp được chính mình. Tôi chỉ như một tấm gương phản chiếu xác thực cho họ những gì họ thực sự suy nghĩ và cảm nhận.

Tại sao việc quay vào bên trong, về với chính mình lại quan trọng đến vậy? Bởi thực sự tôi không thể cung cấp bất cứ câu trả lời nào hay đưa ra những lời khuyênn cho cuộc sống của ai. Tôi chỉ có thể giúp cho các thân chủ ý thức được rõ hơn về chính mình, để cho họ có tiếng nói riêng, tin tưởng hơn vào trực giác và cảm giác của mình. Và từ đó thì trái tim sẽ dẫn đường cho họ.

M.N