MANI

*Bài viết được tổng hợp từ cuốn “Combating cult mind control” và kinh nghiệm của dịch giả trong một giáo phái và làm việc với một số thành viên cũ của các giáo phái.

Thuật ngữ “giáo phái cuồng tín” – cult, không phải là mới. Trong suốt lịch sử khắp thế giới đã có rất nhiều nhóm như vậy. Tôi đã từng ở trong một giáo phái trong 3 năm. “Các giáo phái thường có một điểm chung là có một giáo chủ tài năng, có khả năng thu hút đám đông và có khả năng dùng các kỹ thuật tâm lý để kiểm soát suy nghĩ, cảm xúc và hành vi của các thành viên mà họ không hề biết. Tất cả các thành viên của các giáo phái đều tin rằng mình làm những việc đúng, cao cả nhất, cho những mục đích cao nhất, một trong những mục đích đó là giác ngộ tâm linh. Do đó, họ không ngại nói dối, trộm cắp, gian lận, lạm dụng hoặc sử dụng các chiêu trò kiểm soát tâm trí một cách không đạo đức để đạt được mục đích của mình.”

“Hậu quả của việc sống trong một giáo phái có thể không rõ ràng với các thành viên gia đình hoặc bạn bè ở giai đoạn đầu tiên. Nhưng dần dần các hình thức lạm dụng, từ rất rõ ràng đến rất tinh vi, là kết quả tất yếu. Một số thành viên của các giáo phái cuồng tín phải chịu đựng lạm dụng về thể xác trong suốt quá trình tham gia, một số người bị lạm dụng về tài chính, trong khi những người khác đơn giản chỉ phải chịu đựng việc cống hiến vô số giờ làm việc gian khổ, nhàm chán – từ năm này qua năm kia, từ 15 đến 18 giờ mỗi ngày.”

Bài này nhằm cung cấp cho bạn một số kiến thức cơ bản nhất về mind control – điều khiển tâm trí – cũng như thôi miên và cách nó được dùng trong các giáo phái. Các bài tiếp theo sẽ tìm hiểu sâu hơn.

Điều Khiển Tâm Trí

Tôi thường thách thức độc giả với câu hỏi “Làm sao bạn biết mình đang bị kiểm soát tâm trí?”

Sau khi suy nghĩ thì hầu hết mọi người sẽ nhận ra rằng khi bị kiểm soát tâm trí, họ không thể biết được nếu không có sự giúp đỡ từ người khác. Tôi cũng thế, khi bị kiểm soát tâm trí, tôi không biết được điều đó.

Vào thời điểm khi đang ở trong một giáo phái, tôi không có một khung tham chiếu cho hiện tượng điều khiển tâm trí. Cho đến khi ra khỏi nhóm và bắt đầu tìm hiểu, lật lại các sự kiện, tôi mới thấy rõ được việc đó và cách nó được sử dụng. Tôi cũng thấy được rằng nhóm và giáo chủ đã sử dụng các yếu tố được đề cập đến trong cuốn “Thought Reform and the Psychology of Totalism” của Robert Jay Lifton. Một điều đáng được đề cập ở đây là ham muốn của giáo chủ kèm với tài năng sẵn có của họ có thể giúp họ thực hiện các chiến lược điều khiển tâm trí của người khác một cách vô thức. Điều này cũng đúng với các thành viên của nhóm. Thực sự mà nói, nếu có đủ ý thức và nhận ra những việc mình làm, có thể họ sẽ không bao giờ làm những việc như thế. Đối với tôi, tôi chưa bao giờ có thể mường tượng mình lại có thể đối xử với gia đình của mình một cách tàn nhẫn đến vậy.

“Có lẽ vấn đề lớn nhất đối với những người đã rời khỏi một giáo phái là sự gián đoạn về danh tính của họ. Họ đã sống trong nhiều năm trong một danh tính “nhân tạo” được giáo phái ban cho. Trong khi việc kiểm soát tâm trí của một giáo phái có thể được thảo luận và định nghĩa theo nhiều cách khác nhau, tôi tin rằng nó được hiểu tốt nhất là một hệ thống làm gián đoạn danh tính cá nhân. Danh tính này được tạo thành bởi các yếu tố như niềm tin, hành vi, quá trình tư duy và cảm xúc. Dưới ảnh hưởng của kiểm soát tâm trí, danh tính ban đầu của một người, được hình thành bởi gia đình, giáo dục, tình bạn và quan trọng hơn cả là sự lựa chọn tự do của người đó, sẽ bị thay thế bằng một danh tính khác, thường là danh tính mà người đó sẽ không tự lựa chọn nếu không có áp lực xã hội lớn.”

“Kiểm soát tâm trí ở các giáo phái cuồng tín thường liên quan đến một nhóm lớn những người đồng đạo để củng cố nó. Việc này được thực hiện bằng cách bao quanh một thành viên mới với một môi trường, cộng đồng, nơi người đó có thể được củng cố để gỡ bỏ danh tính cũ của mình và tuân thủ danh tính mới mà nhóm mong muốn. Bất kỳ hiện thực nào nhắc nhở thành viên về danh tính trước đó của mình, bất kỳ điều gì có thể xác nhận giá trị bản thân trước đây – đều bị gạt sang một bên và thay thế bằng hiện thực của nhóm.” Ví dụ như giáo chủ nhiều lần đã gợi ý tôi nên bỏ công việc hiện tại, không nên “chiều lòng” gia đình nhiều vì giờ đây tôi có một việc cao cả nhất, đó là đặt tu hành làm số một. “Ngay cả khi một người ban đầu thực hiện một cách rất gượng ép, hành động này cuối cùng cũng trở thành hiện thực của họ. Thành viên thường thể hiển một sự thay đổi tính cách đột biến và có một sự gián đoạn đáng kể trong cuộc đời của mình. Đây là một quá trình kích hoạt đôi khi là vài tuần, vài tháng, có khi là vài năm.” Tôi có một biết một bạn chỉ sau 2 tuần đi nghe giảng pháp, trở về nhà và tuyên bố mình phải được tự do khỏi “xiềng xích” gia đình. Bạn đó sau đó bỏ gia đình hàng mỗi thứ 7 và chủ nhật để đi học pháp với nhóm và đi xem phim với nhóm.

Kiểm soát tâm trí & tẩy não (brainwash)

“Trong khi hiểu biết cơ bản về kiểm soát tâm trí là quan trọng, thì việc phân biệt giữa kiểm soát tâm trí và tẩy não cũng không kém phần quan trọng. Thật không may, khi nói về giáo phái, mọi người hay nhầm lẫn hai việc này. Kiểm soát tâm trí không phải là đầu độc tẩy não.

Tẩy não là một thuật ngữ được nhà báo Edward Hunter đặt ra vào năm 1951. Ông sử dụng nó để miêu tả cách mà các binh lính Mỹ bị bắt giữ trong chiến tranh Triều Tiên bất ngờ bị đảo lộn những giá trị và lòng trung thành của mình, và tin rằng họ đã phạm tội chiến tranh giả. Brainwashing thường là bắt buộc. Người bị tẩy não biết ngay từ đầu rằng mình đang trong tay của một kẻ thù. Thường có sự lạm dụng và ngược đãi tàn bạo, thậm chí là tra tấn.

Kiểm soát tâm trí, còn được gọi là “cải tạo suy nghĩ,” tinh vi và tinh tế hơn. Những người thực hiện hành vi mind control thường là bạn bè, đồng nghiệp, những người tu hành theo nhóm, vì vậy người bị kiểm soát tâm trí ít phòng thủ hơn. Họ sẽ tham gia và hợp tác với giáo phái và cung cấp toàn bộ thông tin, chuyện riêng tư mà không biết rằng những thông tin này có thể sẽ được sử dụng chống lại mình.” Ví dụ như một giáo chủ đã ngắm một con mồi cho việc lạm dụng tình dục sẽ lợi dụng mọi thông tin về việc bạn không hài lòng với mối quan hệ với chồng của mình và sẽ đánh gục bạn trên điểm yếu đó.

“Mind control thường được kết hợp với các quá trình thôi miên và hiệu ứng cũng như ảnh hưởng số đông của nhóm để tạo ra một hiệu ứng truyền giáo mạnh mẽ. Thành viên sẽ bị lừa dối và điều khiển – không phải qua việc đe dọa trực tiếp – để thực hiện những việc yêu cầu bởi giáo chủ, ví dụ như quan hệ tình dục để tập pháp. Nhìn chung, thành viên sẽ phản ứng tích cực, thậm chí là với lòng biết ơn với những gì được làm với mình.”

Thôi miên

“Đến đây thì tôi muốn nói rõ hơn về thuật ngữ thôi miên. Trong thôi miên, một người được nhập vào trạng thái trance, giống như mơ, xuất thần, một trạng thái rất khác biệt so với nhận thức bình thường. Sự khác biệt nằm ở chỗ: trong trạng thái nhận thức bình thường, sự tập trung hướng ra bên ngoài qua năm giác quan, trong khi trong trạng thái trance, sự tập trung của con người hướng về bên trong. Người đó nghe, nhìn và cảm nhận bên trong cơ thể mình. Tất nhiên, có nhiều mức độ thôi miên, từ trạng thái thôi miên nhẹ và bình thường hơi mơ màng đến các trạng thái sâu hơn, trong đó con người ít có được nhận thức hơn về thế giới bên ngoài và cực kỳ dễ bị ảnh hưởng bởi các gợi ý có thể được đưa vào trong tâm trí của họ.

Các giáo phái cuồng tín thường khiến cho các thành viên rơi vào trạng thái thôi miên thông qua các buổi giảng pháp kéo dài. Đặc biệt nguy hiểm là các buổi giảng giáo kéo dài thâu đêm đến sáng bởi đây là thời điểm các các gợi ý của giáo chủ sẽ được tiếp thu một cách vô thức bởi các thành viên.” Trong giáo phái trước đây tôi đã tham gia, ở mức độ mới của tôi, hàng tuần thường có 2 buổi kéo dài có thể từ 9h tối đến 5h sáng. Tôi có nghe nói là các nhóm cao hơn, họ học thường xuyên hơn 4-5 lần và cũng thường là thâu đêm suốt sáng. Thành viên thường đi về trong trạng thái đờ đẫn, không được ăn tốt ngủ tốt và họ không hề có một hàng rào nào để bảo vệ cho chính mình khỏi sự tiêm nhiễm của giáo chủ.

“Sự lặp đi lặp lại của việc này rất có lợi cho việc khiến cho thành viên giáo pháp rơi vào trạng thái mê đắm. Nếu là một người bên ngoài, nhìn vào một nhóm trong một tình huống như thế, bạn có thể dễ dàng nhận thấy khi trạng thái mê đắm đã xuất hiện.” Chồng tôi đã nhiều lần nói với tôi như vậy. Nhưng khi là một người trong cuộc, bạn hoàn toàn mù mờ. “Với những người ở trong trạng thái thôi miên như vậy, giáo chủ có thể cài đặt những niềm tin phi lý. Tôi đã thấy nhiều người có ý chí mạnh mẽ bị thôi miên và buộc phải làm những việc mà họ không bao giờ làm trong tình trạng ý thức bình thường.”

(Phần tiếp theo: các giai đoạn lôi kéo một người vào giáo phái)