MANI

Dịch và viết lại từ bài “Birth of the Beloved” trong cuốn ” The bond with the Beloved” của LLeweLLyn Vaughan-Lee – Thương yêu tặng những người bạn đang bước đi trên con đường của trái tim.

Xa cách và gần gũi

Ban đầu, con đường tâm linh thật gập ghềnh. Chúng ta bước đi và phải cố gắng hết mình để tập trung vào một mục tiêu mà có những ngày trở nên thật xa vời và mù mịt. Bản thể đích thực chỉ có ở trong những khái niệm, những tiếng thở dài của tâm hồn, một nỗi buồn sâu thẳm và niềm mong mỏi một điều gì đó thật vô hình. Tất cả chúng ta đều đi qua chặng đường này, khi cảm nhận duy nhất về Bản thể, về đức Phật nội tâm, về Đức cha, về Tâm thức, lại là sự vắng mặt của Người. Nỗi đau và sự đứt kết này là chúng ta thêm lẻ loi. Đây chính là “đêm tối của linh hồn” mà mỗi người trên con đường đều biết đến, đã, đang và sẽ trải qua.

Chỉ có đâu đó một ngọn lửa đang cháy trong tim ta, và hiểu biết về những bậc thầy, những người đã bước đi trên con đường giữ cho ta tiếp tục bước đi. Đó chính là nỗi tuyệt vọng nhưng lại thúc đẩy ta đi tiếp. Nhưng dần dần, con đường sẽ thay đổi. Ta thấy những bông hoa giữa sỏi đá khô càn. Chúng ta dần dần cảm nhận được sự gần gũi của Tâm thức, của Bản thể, hay như Rumi gọi đó là Người Yêu Dấu.

Khi những tấm màn chia cách mỏng dần đi thì chính sự hiện diện của Người, chứ không phải là sự vắng mặt, bắt đầu đưa chúng ta trở về nhà. Trước đây, đó là sự khổ đau của một thế giới không có sự hiện diện của Người đẩy chúng ta tiếp bước trên con đường; thì bây giờ lại là cảm nhận về sự dịu dàng và tình yêu trong vòng tay của Người kéo ta về gần với Người hơn. Càng gần hơn với bản chất đích thực, với đức Phật nội tâm, ân phúc của người càng lớn. Con đường trước đây đòi hỏi mọi nỗ lực trở nên nhẹ nhàng hơn.

Làm sao có thể cố gắng với những điều thiêng liêng?
Chúng được ban tặng, được truyền cảm.

– Thánh Teresa

Thánh Teresa đã mô tả quá trình chuyển đổi này trong bốn giai đoạn của cầu nguyện/ thiền: tập trung, yên lặng, hòa hợp và phúc lạc. Bà đã dùng hình ảnh một người làm vườn để mô tả những giai đoạn này. Ban đầu, người làm vườn phải cố gắng hết sức để kéo nước từ giếng lên, nhưng dần dần, công sức của người làm vườn trở nên ít đi, cho đến giai đoạn cuối, không còn người làm vườn nữa, chỉ còn Bản thể tưới nước cho vườn trong cơn mưa màu nhiệm.

TẬP TRUNG

Ở giai đoạn đầu tiên, chúng ta phải dành sự chú tâm của mình vào Tâm thức, ở giữa vô vàn những phân tâm của thế giới. Đây là quá trình tách rời khỏi thế giới, trong đó sự chú tâm của người tìm kiếm được chuyển từ thế giới bên ngoài và những khao khát của cái tôi, trở về bên trong, phía Bản thể, đức Phật nội tâm. Đây có lẽ sẽ là khoảng thời gia khó khăn khi mà tâm ta sẽ đầy những ngờ vực, khi cái tôi và tâm trí cố gắng cản trở chúng ta và thuyết phục chúng ta về sự vô vọng trong con đường của mình.

Tại sao phải tìm kiếm một điều vô hình, đòi hỏi sự hy sinh và khổ đau khi có những điều hấp dẫn thật hiển hiện, có thể cảm nhận được trong thế giới vật chât này? Cái tôi biết rằng cái chết đang chờ đón nó trên con đường, vì vậy nó sẽ sử dụng tất cả khả năng của mình để làm rối tung mọi thứ và ngăn cản chúng ta. Hơn nữa, cái tôi biết rõ nhất cái gì sẽ làm ta lạc lối, nó biết rõ điểm yếu của chúng ta. Không có gì có thể làm ta phân tâm dễ dàng hơn tâm trí.

Cái tôi ngoan cố đứng vững giữa ta và ánh sáng ẩn giấu bên trong. Cái tôi ngăn chúng ta khỏi tình yêu, sự chỉ dẫn và sự giúp đỡ đến từ Bản thể. Nó nói rằng chúng ta yếu đuối và không thể đi được trên con đường một mình. Chúng ta như những con chim họa mi nói rằng mình không đủ mạnh cho cuộc hành trình này, bởi với nó hương hoa hồng là đủ. Ta như con vịt nhút nhát nói rằng mình không thể rời bỏ cái ao nước quen thuộc để vượt qua những thung lũng bay đến Simurgh (mục tiêu của con đường). Tất cả chúng ta đều không muốn từ bỏ cuộc sống yên bình của mình và quá yếu đuối để đến với vẻ đẹp và phúc lạc rạng ngời của sự thật Tuyệt đối. Trong truyện cổ tích của ‘Attar, một người dẫn đường đã khuyên những chú hoạ mi, những con vịt kia biết yêu thương thay vì nghĩ về chính mình: Một người biết yêu thương không nghĩ về cuộc sống của mình; để yêu thương thật sự, một người phải quên đi chính mình.

Tình yêu là khát khao của trái tim có thể giúp chúng ta vượt qua những khát khao của cái tôi. Thánh Paul nói, “tình yêu chịu đựng tất cả mọi điều;” tình yêu cho chúng ta sức mạnh để chịu đựng những khó khăn, nghi ngờ và bất định mà cái tôi và tâm trí đặt trên con đường. Nếu chúng ta nhận ra bản thân mình là những đứa con của tình yêu, của Bản thể, thì chúng ta sẽ hiểu được ý nghĩa sự hy sinh của mình và có thể băng qua được sa mạc khô cằn nằm giữa cái tôi và Bản thể.

Tình yêu giúp chúng ta tiếp bước trên con đường trong thời gian thử thách này. Tuy nhiên, có những ngày, trái tim dường như cạn kiệt hoặc đóng cửa. Đây là thời gian cần sự kiên trì, khi sức mạnh ý chí và sự quyết tâm là cần thiết để giúp chúng ta vượt qua. Niềm tự hào cũng có thể hữu ích. Không phải là niềm tự hào của cái tôi nói rằng tôi tốt hơn người khác, mà là phẩm hạnh của Bản thể, một giá trị nội tâm bản năng của con người nói với cái tôi đau khổ rằng “Những người đi trước đã đi được trên con đường này, và tôi cũng sẽ đi được.”

Con đường tâm linh là thử thách khắc nghiệt nhất với tất cả mọi người. Nhưng con đường đó cũng mở ra những phẩm chất và năng lực tốt nhất của Bản thể, bao gồm cả năng lực nguyên mẫu của một chiến binh bất bại trước mọi thử thách. Rumi đã từng nói “Với những người biết yêu Bản thể, từ Không thể không tồn tại.” Trong thời gian thử thách này, người bước đi trên con đường được các đấng cao hơn của dòng chảy quan sát cẩn thận để đánh giá sự nghiêm túc trong việc rèn luyện. Chúng ta có những phẩm chất cần thiết để đi trên con đường này không? Chúng ta có vượt qua được sa mạc này mà không có sự khuyến khích nào ngoài sự nhận thức rằng ta không con nơi nào để quay lại không?

Cánh cửa của thế giới đã dần đóng lại sau lưng người đi trên con đường; những người bạn cũ, những việc làm cũ không còn làm chúng ta thấy nhiều ý nghĩa nữa. Tuy nhiên, ở trong sa mạc này, chúng ta đang được chuẩn bị. Trọng tâm của tâm lý chúng ta đang được chuyển từ cái tôi sang Bản thể/Tâm thức. Sự khô cằn mà chúng ta trải qua là kết quả của ý thức thông thường bị tách rời khỏi bản thể bên trong khi quá trình chuyển đổi này diễn ra. Chúng ta vẫn tiếp tục sống cuộc sống bên ngoài nhưng dường như nó không có ý nghĩa hoặc mục đích. Ý nghĩa đến từ sự kết nối với thế giới bên trong. Tâm hồn chúng ta được được định hình lại với Bản thể và ý nghĩa sâu sắc nhất của linh hồn. Nhưng chỉ khi quá trình này hoàn tất chúng ta mới có thể trải nghiệm được mức độ ý nghĩa khác biệt này. Trong thời gian chuyển giao, chúng ta phải chịu đựng sự cạn kiệt của việc bị ngắt kết nối từ những giá trị hướng về cái tôi cũ và chỉ có thể tin tưởng rằng sự vô hình, sự lạc lõng này có một mục đích cao hơn. Thời gian này, chúng ta cần nhớ rằng mình chính là Bản thể, là Tâm thức vô hạn, và chúng ta đang cảm thấy trống rỗng vì Người đang không hiện diện trong ta. Chúng ta cho Người thấy sự chân thành của mình bằng cách nhớ đến người và chờ đợi Người trở lại một cách trung thành. Một ngày kia, khi thầy Bhai Sahib thấy Irina Tweedie đang ngồi trong trạng thái chán chường này, ông nói với học trò của mình “Đừng nói, ‘Nó sẽ qua.’ Vì nó sẽ qua. Thay vào đó, chỉ cần nói với đức Phật nội tâm rằng ‘Con vẫn trung thành. Con vẫn chân thành.’ Rồi chúng ta đặt tình thế vào tay Người, và Người không thể không đến với ta. Giai đoạn đầu tiên có thể kéo dài nhiều năm, cuộc sống bạn sẽ cảm thấy trống rỗng bởi vì chúng ta đang được làm rỗng và sự chú tâm của chúng ta đang được hướng đến một thế giới mà ta chưa bao giờ nhìn thấy. Ta đang bị nghiền nát cho đến khi đủ mỏng để đi qua cánh cửa hẹp, mở ra một không gian tâm linh trong chính bản thân chúng ta.

(Phần tiếp theo: Yên lặng)